Thứ Tư, 24 tháng 7, 2013

Mọi chiếc kính thiên văn đều có độ phóng đại hữu dụng chứ không thể cứ phóng đại mãi như thế sẽ không thỏa mãn độ phân giải của ảnh! Ta có công thức tính được độ phóng đại hữu dụng tối đa là:
2 x Đường kính(vật kính hay gương cầu)với số đo là (mm)
Theo công thức, ta có thể tính được độ phóng đại hữu dụng tối ta của chiếc kính thiên văn khúc xạ tự chế với vật kính viễn đường kính 60mm là 120 lần!
Đây là 2 hình ảnh có thể đem ra so sánh giữa 2 kính vượt quá độ phóng đại hữu dụng và vẫn còn trong độ phóng đại hữu dụng:

 


Sự sai lệch về ảnh khi quan sát vật thể gọi là quang sai!
Quang sai chia làm 2 loại,loại 1: cầu sai; loại 2: sắc sai!, và nhiều loại khác!^^
I- Sắc sai. Xảy ra với các thấu kính, đây là nhược điểm của kính thiên văn khúc xạ của chúng ta!!!!:(
Như đã biết, ánh sáng có 7 màu (cầu vồng)^^ khi đi qua thấu kính thì sẽ có những bức sóng khác nhau gây nhòe ảnh (sắc sai)
I- Sắc sai xảy ra với các thấu kính và là nhược điểm của các kính khúc xạ vốn sử dụng thấu kính.

Ví dụ về sắc sai!!!

Ảnh dưới bị nhòe do sắc sai gây ra, nếu không cẩn thận kính thiên văn khúc xạ của mình làm ra cũng thế!
Và đây là cách khắc phục nhược điểm đó!
Cách 1: Làm kính thiên văn khúc xạ có tiêu cự của vật kính càng dài càng tốt, đó là lý do tại sao các kính thiên văn khúc xạ trong thời kì đầu rất dài một mặt để tăng độ phóng đại một mặt để giảm sắc sai!
Cách 2: Ghép hệ thấu kính tiêu sắc:


Hai loại thủy tinh này có chiết xuất khác nhau!!!^^
Hệ thường thấy như trên hình, thấu kính hội tụ ghép với một thấu kính phân kì!
Sẽ làm triệt sắc sai, giảm những bước sóng dài như ánh sáng đỏ....

 

II. Cầu sai:
1.Cầu sai là gì?
-Cầu sai là hiện tượng ánh sáng đi qua thấu kính hội tụ,hội tụ không chính xác!!
-Cầu sai khác với sắc sai ở ánh sáng không đơn sắc đi qua thấu kính bị tán sắc! Thực nghiệm để hiểu rõ hơn về vấn đề này nhé: Sử dụng kính lúp soi dưới mặt trời, ánh sáng sẽ hội tụ lại một điểm dưới mặt đất, nhưng cũng có các ánh sáng mờ tán sắc ra ngoài!
*Mỗi thấu kính hội tụ đồi có 1 điểm hội tụ, nó không gây ra hiện tượng cầu sai, hiện tượng cầu sai được cấu tạo nên bởi gia công kính,chiết xuất kính! Mỗi kính thiên văn có tiêu cự càng ngắn thì thường có bán kính cong của các thấu kính càng nhỏ,như thế hiện tượng cầu sai sẽ càng tăng.
Đây là hình một thấu kính có chiết xuất tốt, chất lượng kính sẽ rất cao!

 

 

 


Và đây là hình một thấu kính có chiết xuất kém,lỗi nhiều!!

 

 


Điều này là do tùy từng dạng cầu cúc thấu kính
Đây là hình ảnh mà chúng ta sẽ nhìn thấy khi gặp cầu sai:

Không những chỉ có loại cầu sai này mà còn có cả lại cầu sai dọc và ngang, cầu sai dọc là khi cho ánh sáng cắt dọc qua thấy kính và ánh sáng không hội tụ đúng điểm được!
Cầu sai ngang là cho ánh sáng cắt ngang qua thấu kính và ánh sáng không hội tụ đúng điểm!

 
 


Như vậy đây là lỗi thường gặp cho những thấu kính có chiết xuất kém, chúng ta cần cách để sửa chữa nó:
Chúng ta sẽ ghép các hệ thấu kính theo cách sau:
1 thấu kính hội tụ và 1 thấu kính phân kỳ để có được hệ thấu kính aspherical loại bỏ hoàn toàn cầu sai!

Theo hình ta thấy ánh sáng đã hội tụ lại đúng tiêu điểm khi đặt mặt lồi ra ngoài, và khi quay ngược thấu kính lại thì chúng ta sẽ bị cầu sai đó!

Mọi chiếc kính thiên văn đều có độ phóng đại hữu dụng chứ không thể cứ phóng đại mãi như thế sẽ không thỏa mãn độ phân giải của ảnh! Ta có công thức tính được độ phóng đại hữu dụng tối đa là:
2 x Đường kính(vật kính hay gương cầu)với số đo là (mm)
Theo công thức, ta có thể tính được độ phóng đại hữu dụng tối ta của chiếc kính thiên văn khúc xạ tự chế với vật kính viễn đường kính 60mm là 120 lần!
Đây là 2 hình ảnh có thể đem ra so sánh giữa 2 kính vượt quá độ phóng đại hữu dụng và vẫn còn trong độ phóng đại hữu dụng:



Sự sai lệch về ảnh khi quan sát vật thể gọi là quang sai!
Quang sai chia làm 2 loại,loại 1: cầu sai; loại 2: sắc sai!, và nhiều loại khác!^^
I- Sắc sai. Xảy ra với các thấu kính, đây là nhược điểm của kính thiên văn khúc xạ của chúng ta!!!!:(
Như đã biết, ánh sáng có 7 màu (cầu vồng)^^ khi đi qua thấu kính thì sẽ có những bức sóng khác nhau gây nhòe ảnh (sắc sai)
I- Sắc sai xảy ra với các thấu kính và là nhược điểm của các kính khúc xạ vốn sử dụng thấu kính.


Ví dụ về sắc sai!!!

Ảnh dưới bị nhòe do sắc sai gây ra, nếu không cẩn thận kính thiên văn khúc xạ của mình làm ra cũng thế!
Và đây là cách khắc phục nhược điểm đó!
Cách 1: Làm kính thiên văn khúc xạ có tiêu cự của vật kính càng dài càng tốt, đó là lý do tại sao các kính thiên văn khúc xạ trong thời kì đầu rất dài một mặt để tăng độ phóng đại một mặt để giảm sắc sai!
Cách 2: Ghép hệ thấu kính tiêu sắc:


Hai loại thủy tinh này có chiết xuất khác nhau!!!^^
Hệ thường thấy như trên hình, thấu kính hội tụ ghép với một thấu kính phân kì!
Sẽ làm triệt sắc sai, giảm những bước sóng dài như ánh sáng đỏ....
II. Cầu sai:
1.Cầu sai là gì?
-Cầu sai là hiện tượng ánh sáng đi qua thấu kính hội tụ,hội tụ không chính xác!!
-Cầu sai khác với sắc sai ở ánh sáng không đơn sắc đi qua thấu kính bị tán sắc! Thực nghiệm để hiểu rõ hơn về vấn đề này nhé: Sử dụng kính lúp soi dưới mặt trời, ánh sáng sẽ hội tụ lại một điểm dưới mặt đất, nhưng cũng có các ánh sáng mờ tán sắc ra ngoài!
*Mỗi thấu kính hội tụ đồi có 1 điểm hội tụ, nó không gây ra hiện tượng cầu sai, hiện tượng cầu sai được cấu tạo nên bởi gia công kính,chiết xuất kính! Mỗi kính thiên văn có tiêu cự càng ngắn thì thường có bán kính cong của các thấu kính càng nhỏ,như thế hiện tượng cầu sai sẽ càng tăng.
Đây là hình một thấu kính có chiết xuất tốt, chất lượng kính sẽ rất cao!





Và đây là hình một thấu kính có chiết xuất kém,lỗi nhiều!!




Điều này là do tùy từng dạng cầu cúc thấu kính
Đây là hình ảnh mà chúng ta sẽ nhìn thấy khi gặp cầu sai:

Không những chỉ có loại cầu sai này mà còn có cả lại cầu sai dọc và ngang, cầu sai dọc là khi cho ánh sáng cắt dọc qua thấy kính và ánh sáng không hội tụ đúng điểm được!
Cầu sai ngang là cho ánh sáng cắt ngang qua thấu kính và ánh sáng không hội tụ đúng điểm!

Hình ảnh minh họa:




Như vậy đây là lỗi thường gặp cho những thấu kính có chiết xuất kém, chúng ta cần cách để sửa chữa nó:
Chúng ta sẽ ghép các hệ thấu kính theo cách sau:
1 thấu kính hội tụ và 1 thấu kính phân kỳ để có được hệ thấu kính aspherical loại bỏ hoàn toàn cầu sai!

Theo hình ta thấy ánh sáng đã hội tụ lại đúng tiêu điểm khi đặt mặt lồi ra ngoài, và khi quay ngược thấu kính lại thì chúng ta sẽ bị cầu sai đó!
- See more at: http://thienvanhanoi.org/index.php/kien-thuc-thien-van/kinh-thien-van/170-cac-yeu-to-quyet-dinh-toi-chat-luong-cua-kinh-thien-van#sthash.KNbxZXhl.dpuf

0 nhận xét:

Đăng nhận xét